Op deze in aanbouw zijnde pagina vindt U wat oude foto's uit het begin van de vorige eeuw. Klik op de foto's voor een uitvergroting! GARAGE/REPARATIE- & AUTOBUSDIENST HARRIE WERTEN Deze foto is gemaakt in 1932/1933. U ziet hier als het ware het ontstaan van het openbaar busvervoer in het Land van Cuijk. De autobusdienst reed op 's Hertogenbosch en was eigendom van mijn grootvader Harrie Werten, de man rechts op de foto. Het meisje geheel rechts is mijn moeder, Lies Werten (op 6 jarige leeftijd). Het huis op de achtergrond is mijn geboortehuis aan de St. Elisabethstraat in Grave. Aan de rechterkant is nog net een schuur te zien, behorende bij het toenmalige hotel "het Zwaantje". De autobusdienst is later verkocht aan dhr. van Galen (of van Gaal), vervolgens aan van de Rijdt's reisbureau. Hierna kreeg de busdienst de naam "Vitesse", ging toen over in de "Zuid Ooster" en vervolgens in het hedendaagse "Hermes". DE BINNENGRACHT EN OMGEVING Op de voorgrond ziet U de G.W. Lovendaalsingel met daarachter de binnengracht. In het midden liggen de weilanden die in de winterdag worden volgepompt en dienst doen als schaatsvijver. De daarachter gelegen grote kuil werd gedempt om plaats te maken voor de aanleg van de Rijksweg, Arnoud van Gelderweg en de bouw van woningen met laaggelegen tuinen. In 1929 werd de Rijksweg, tesamen met de nieuwe Maasbrug, geopend. Helemaal rechtsonder op de foto is nog net een klein gedeelte van 't riviertje "de Raam" zichtbaar. Eveneens zijn op de foto nog een aantal karakteristieke onderdelen van een/de vestingstad te herkennen: het weiland is een voormalig ravelijn, het rechte stuk land achter de kuil is een courtine, rechts en links van de courtine zijn twee bastions gelegen, zoals o.a. bastion Kasteele (rechts). De met bomen begroeide aardenwallen verhoging schuin rechts achter de courine is een kat, ook wel cavelier genoemd. Kijk ook eens op de pagina de vestingwerken voor meer uitleg daarover. LUCHTFOTO GRAVE 1944 Grave in de oorlogsjaren. De oorspronkelijke vorm van de vesting is nog duidelijk zichtbaar. Van uitbreiding buiten de oude vestingmuren was nog geen sprake. Bij de aanleg van de Rijksweg, welke een verbinding vormt tussen Nijmegen en 's Hertogenbosch, zijn de westelijk gelegen vestingwerken grotendeels vernield. Ook is te zien hoe 'riviertje' de Raam is omgelegd/verlengd om beneden de sluis uit te monden. BIJPRATEN OP DE MARKT Een tafereel zoals je dat dagelijks kon aantreffen op en rondom de Markt in het Grave van aan het einde van de 19e eeuw. Mensen treffen elkaar bij de Marktpomp, welke destijds nog volop in gebruik was, en vertellen elkaar het laatste, en meestal flink aangedikte, Graafse nieuws. Vooral de vrouw met de emmer stond er om bekend om het nieuws spectaculair te kunnen 'brengen'. De vrouw met de mand aan de arm is overigens mijn overgrootmoeder, Gerardina Paters (geboren Aben 1845), die dagelijks, vanuit Escharen, in Grave eieren ging verkopen á 1 cent per stuk. "Gouwe handel....". Wat opmerkelijk is aan deze foto, is dat er in meer dan 100 jaar opvallend weinig is veranderd aan het straatbeeld. DE MOLEN VAN LITJES Op deze in 1947 uitgegeven ansichtkaart zien we de "Graafse molen" zoals die tot 1948 aan de Lovendaalsingel/Rijksweg heeft gestaan, schuin tegenover de Mariakapel. Tinus Litjes was de molenaar, totdat de molen in 1948 werd afgebroken. Typerend is de reclame voor "Wyers Oude Jenever". Achter de molen zien we de huizen van de Lovendaalsingel. Geheel links (het riviertje "de Raam" lijkt er rechtstreeks naar toe te lopen) zijn de torenspitsen van het kloostercomplex van oud Velp zichtbaar. DE GRAAFSE BRUG In 1923 werd begonnen met met de aanleg van de Graafse brug. In 1925 begon men aan de derde van totaal negen bogen. Het project werd geleid door hoofdingenieur Eduard Moltzer. De totale kosten voor de bouw bedroegen maar liefst 3 miljoen gulden. Voor die tijd een astronomisch bedrag. Gezien de gigantische hoeveelheid aan stalen balken die nodig waren om de brug te bouwen, wel begrijpelijk. En dat er echt veel staal werd gebruikt, kan men van deze foto afzien. Midden op de foto: Gravenaar Toon Keurten en hoofdopzichter dhr. Zijlmans. In 1929 werd de brug feestelijk geopend en was daarmee de eerste stuw-brug en met zijn lengte van 515 meter de langste voetbrug van Nederland. Totale lengte met op- en afritten anderhalve kilometer. SLUIS GRAVE Jarenlang was Grave vooral bekend om de waterstand-berichten op de radio. "Grave beneden de sluis" werd een begrip. Wat veel mensen, waaronder ook Gravenaren, niet wisten, was dat de stad zelf boven (lees voor) de sluis was gelegen. Hier zien we de sluis op een ansichtkaart van net na WO2. Omdat schepen in die tijd, net als dit schip "de Nieuwe Zorg" uit Dordrecht, vaak geen kopschroeven hadden, hielp de sluismeester een handje mee. Maar met de nodige PK's en wat stuurmanskunsten ben je zo los van de sluismuur. GIJSBERTUS WILHELMUS LOVENDAAL Op deze foto van ca. 1930 zien we de heer G.W.J. Lovendaal op de hoek Hamstraat-Boreel de Mauregnaultstraat. Naar hem werd de Lovendaalsingel genoemd. Dhr. Lovendaal was in Grave werkzaam als onderwijzer. Tevens gaf hij les aan de normaalschool (huidige pedagogische academie). G.W.J. Lovendaal verwierf met name bekendheid als schrijver, dichter. In zijn kinderboeken kwamen ook verhalen voor die van toepassing waren op de gemeenschap van Grave. Schilderen was zijn geliefde hobby. Met zijn gezin woonde hij in de Boreel de Mauregnaultstraat. Zijn toenmalige huis werd helaas afgebroken. G.W.J. Lovendaal overleed in 1939. Bezoek ook eens de website over G.W.J. Lovendaal. EEN OUDE BRIEFKAART Hier hebben we een briefkaart uit 1883, verzonden door de weduwe Pagie uit Grave aan de heer de Leeuw in 's Hertogenbosch met het verzoek om wat goederen te sturen. Het past niet echt in het rijtje met foto's, maar de tekst op de kaart is toch wel zeer karakteristiek voor die tijd. Klik op de afbeelding om de kaart te lezen. Binnenkort meer! Eventuele aanvullingen, correcties en opmerkingen van Uw zijde worden zeer op prijs gesteld !!