De vrede van Grave, december 1536:
Op 9 december dit jaar was het precies 375 jaar geleden dat Grave en het Land van Cuijk aan het Huis van Oranje werden overgedragen. Vanaf 9 december 1611 was Prins Maurits geen pandheer meer van de Stad Grave en het Land van Cuijk, maar bezat stad en land voortaan (erfelijk) in volle eigendom.
Men kan zich afvragen, of het lezerspubliek zit te wachten op het in herinnering brengen van iets wat 375 jaar geleden heeft plaatsgevonden. De Graafse bevolking van destijds hoogstwaarschijnlijk zeker niet. Maar misschien is dit ook het geval met een gebeuren dat medio 1536 te plaatsen is: 450 jaar geleden werd de Vrede van Grave gesloten. Ook wij geven een korte toelichting
In Grave was Floris van Egmond pandheer van de stad, die hij van de keizer had ontvangen. Hij was de kleinzoon van Willem van Egmond, U weet wel, die samen met Arnoud van Gelder, zijn broer, in het grafmonument in de St. Elisabethskerk vermeld staat: samen hebben ze een monumentaal graf bezeten dat op het hoogkoor van onze grote kerk tot omstreeks 1800 gestaan heeft.
Hij was een vurig voorstander van keizer Karel V en zijn imperialistische politiek, een erfenis van het Bourgondische Huis.
Karel van Gelder, eigenlijk Karel van Egmond, was een kleinzoon van Arnoud van Gelder, die vaak op het kasteel te Grave verbleef. Daar ook was Karel van Egmond geboren in 1467. Vanaf 1492 was hij tegen de imperialistische Habsburgse politiek de grote voorstander van de gewestelijke onafhankelijkheid. In de jaren durende strijd wist Floris van Karel een wapenstilstand af te dwingen, 1524, een bestand dat ondanks de ongeveer twee jaar dat het duurde, niet tot een blijvende vrede geleid heeft.
Toch moest Karel van Gelder in 1528 capituleren tegen Keizer Karel V, het verdrag van Gorinchem. De strijd begon opnieuw toen in 1531 Karel van Gelder weer een guerilla ging voeren in Groningen en Drenthe tegen de keizerlijke strijdmacht. In 1534 beging hij de domheid een verdrag te sluiten met de koning van Frankrijk, Frans I, waarin hij het Hertogdom Gelre, het graafschap Zutphen, de gewesten Drenthe en Groningen na zijn dood als erfenis schonk aan de Franse Koning. De gewesten namen dat niet en sloten zich aan bij de keizer; Gelre en Zutphen verklaarden het verdrag ongeldig; Karel van Gelder stond geisoleerd en werd gedwongen vrede te sluiten:
De Vrede van Grave, (15?) december 1536.
Noch in het grote Memoriael van Paringet en Van Alem, noch het recente boekwerk van Frans Wouters sr. vermelden dit feit. Alleen de hoogst waardevolle „Geschied- en aardrijkskundige Beschrijving van de Stad Grave", van de 19de eeuwse Graafse hoofdonderwijzer P. Hendrikx deelde het mee in een voetnoot, hoewel het jaartal niet juist wordt weergegeven. In het kader van de tentoonstelling „Grave in de Spaanse tijd", die van juni-sept. in het Graafse Museum te zien was, werd aan de Vrede van Grave aan-* dacht gegeven. Deze tentoonstelling komt in het vroege voorjaar, gewijzigd en verrijkt, terug zodat U dan U nader kunt informeren over de te Grave gesloten vrede.
Museum gesloten
Over "sluiten" gesproken: voorlopig is het Museum niet toegankelijk; er wordt gewerkt aan een herziene opstelling, waardoor voor de Graafse Geschiedenis een groter vaste plaats wordt ingeruimd. Wanneer de heropening daar is, brengen wij U op de hoogte. Th.N.H.
Artikel uit De Graafsche Courant van 17 december 1986
