Poollicht hangt samen met enorme uitbarstingen op de zon, waarbij grote hoeveelheden geladen deeltjes het heelal in geslingerd worden. Het aardmagnetische veld zorgt ervoor dat de deeltjes in de omgeving van de aarde worden afgebogen en in de buurt van de noord- en zuidpool met verhoogde snelheid de atmosfeer binnen dringen. Deze deeltjes (de zonnewind) bevatten veel energie, die in de bovenste kilometers van de atmosfeer door botsingen worden overgedragen op zuurstof- en stikstofatomen, waardoor het licht ontstaat. De hoogte van poollicht kan sterk variëren. Het loopt uiteen van 80 tot soms wel 1000 km.
Hoe ontstaan de kleuren?
De kleur van het poollicht is afhankelijk van het soort elektronen en op wat voor atomen deze elektronen stuiten. Zuurstof kan in het bovenste deel van de atmosfeer groen of rood poollicht veroorzaken. Wat lager in de atmosfeer kunnen elektronen in combinatie met stikstofprotonen ook rood licht veroorzaken. Blauw poollicht is vrij zeldzaam en kan ontstaan doordat zonnestralen de bovenkant van het poollicht raken.
Hoe kan het dat we soms het poollicht zo zuidelijk kunnen waarnemen?
Naarmate het magnetische veld van de aarde meer verstoord wordt, wordt het verspreidingsgebied van het poollicht groter. Meestal ligt de zone van de 'aurora borealis' op ons halfrond tussen de 60 en 70° noorderbreedte. Dit is ter hoogte van Midden- tot Noord-Scandinavië. Poollicht is daarom veel vaker te zien in dit gebied dan in Nederland, dat op circa 52° noorderbreedte ligt. Toch kunnen we soms in Nederland poollicht al zien wanneer het onder de 60° noorderbreedte uitkomt. Dit heeft te maken met de bolle vorm van de aarde. Het poollicht moet dan wel vrij sterk zijn en natuurlijk rnoet het helder weer zijn.
Status:
Onderstaande
Solar Activity Monitor laat zien of er een uitbarsting op de zon heeft plaatsgevonden (Solar X-rays) en daaronder is te zien of het magnetisch veld van de aarde in beweging is. Als dat eerste het geval is, dan wordt dat met "ACTIVE" aangegeven, en wanneer het laatste het geval is, dan komt er "STORM!" te staan. Als dan ook de Kp-index boven de 6 a 7 Kp komt, dan is er gerede kans om in Nederland poollicht waar te nemen.
Zonne Activiteit Monitor
Zonne-uitbarsting:
Geomagnetisch veld:
Actuele Kp-index:
Visuele status:
Onderstaande afbeelding geeft bij benadering (qua gebied) aan of er activiteit is op de hoge, gemiddelde of lage breedtegraad. GROEN: geen poollicht. GEEL: kleine kans op poollicht. ROOD: poollicht.
Nederland ligt op de gemiddelde breedtegraad (middelste statusalert):
Real-time grafieken:
Onderstaande grafieken tonen steeds de data voor de afgelopen 2 uren. Door met de muis boven een afbeelding te bewegen, worden de grafiek van de afgelopen 24 uur getoond. De tijd wordt weergegeven in Zoulou (GMT). Tel er 1 uur bij voor de Nederlandse tijd (2 uur tijdens zomertijd).
Op de locaties waar de kaart rood kleurt, is het poollicht goed te zien. Omdat Nederland ten opzichte van de noordpool erg zuidelijk is gelegen, zullen wij noorderlicht alleen laag aan de noordelijke horizon te zien krijgen. Als de Kp-waarde (zie verderop) dan ook nog eens boven de 6 a 7 Kp komt, dan is de kans groot dat wij er ook van mee kunnen genieten. Nederland ligt op de kaart aan de rechterkant in het midden. De rode pijl geeft overigens aan waar het op dit moment 12 uur 's middags is.
Om er voor te zorgen dat u het wat beter kunt zien is hier links een uitsnede van West Europa te zien en deze is tevens geroteerd zodat u niet met uw hoofd op uw toetsenbord hoeft te gaan liggen. Wanneer het poollicht onder de 60 graden noorderbreedte komt, dan is er kans om vanuit Nederland poollicht te zien.
Zonnevlekken (actueel):
K-Indexering
Wil het in Nederland mogelijk zijn om noorderlicht te kunnen waarnemen (afgezien van het feit dat het onbewolkt moet zijn), is het nodig dat de Kp-waarde zo hoog mogelijk wordt. Waarden boven de 7 Kp zijn dan gewenst en hoe hoger des te beter. Hoe noordelijker iemand zich op de aardbol bevind, des te lager de Kp-waarde mag zijn, des te meer kans men heeft om poollicht te zien.
De actuele Kp-waarde is af te lezen op onderstaand staatje:
Het poollicht in Nederland (2001):
Aurora Borealis - om even uit je dak te gaan:
Aurora in HD-kwaliteit:
The Land of Nothern Lights:
Poollicht op webcams:
Deze webcams bevinden zich in Jokkmokk Zweden en tonen 's nachts door hun extreem hoge gevoeligheid de sterren en ook eventueel zichtbare noorderlichten. Meestal hebben deze een groene zweem. Geen poollicht te zien? Probeer het gewoon later nog eens!
Camera 3 West
Camera 4 Noord
Allsky webcam Kiruna:
Aanvullende informatie:
Blijf via Twitter op de hoogte van onze kansen op poollicht. Praat mee via #poollicht.
Schrijf je ook in voor de alert-mail Deze ontvang je als er kans op poollicht is, zodat je bijtijds op de hoogte bent en je (apparatuur) voor kunt bereiden.
Tot slot kan ik jullie aanbevelen Aurora Sky Station. Zoals zij zelf zeggen: "Probably the best Aurora on earth!". Zij hebben een digitale spiegelreflex met 14 mm. groothoeklens naar de hemel gericht en maken iedere 5 minuten hoogwaardige opnamen. 's Nachts kun je live meekijken en overdag kun je, door terug te scrollen, de opnamen van de afgelopen nacht bekijken. Het is daar bijna iedere nacht raak :)
Noorderlicht (Aurora Borealis):
Mail deze pagina |
Framebreker